DEMOGRAFİ VE İŞ GÜCÜ

📍 Türkiye’nin En Büyük Kentlerinden Adana

Cumhuriyet’in ilk nüfus sayımında (1927) 227.652 kişilik nüfusuyla Türkiye’nin 21. büyük ili olan Adana, 20. yüzyıl boyunca sanayileşme, tarımsal gelişim ve aldığı göçle hızla büyüdü. 1955 sayımında 5. sıraya yükselen kent, 1990 sayımında (o dönem Osmaniye de Adana’ya bağlıyken) 1.934.907 kişilik nüfusuyla Türkiye’nin 4. büyük ili oldu.

📈 1996'da Osmaniye’nin yeniden il olması ve 1995-2000 döneminden itibaren göç veren iller arasına geçmesiyle Adana sıralamada kademeli olarak geriledi. Buna rağmen 2025 yılı itibarıyla 2.283.609 kişilik nüfusuyla Türkiye’nin 7. büyük ili olup ülke nüfusunun %2,65'ini barındırmaktadır.

🔹 1927'de 227 bin olan Adana nüfusu yaklaşık 100 yılda 10 kat artmıştır; aynı dönemde Türkiye’nin nüfusu 6,3 kat artmıştır.
🔹 Nüfusun 1,54 milyonu (%67) çalışma çağındadır (15-64 yaş); Adana bu alanda Türkiye’de 7., 331 bini bulan genç nüfusuyla (15-24 yaş) 9. sıradadır.
🔹 Kilometrekareye 169,6 kişinin düştüğü Adana, nüfus yoğunluğunda Türkiye ortalamasının (112) belirgin biçimde üzerindedir.

📊 Adana’nın bu demografik gelişimi, bölgenin ekonomik ve sosyal potansiyelinin bir göstergesidir. Kent; güçlü sanayi altyapısı, tarımsal üretimi, lojistik avantajları ve geniş işgücü havuzuyla Türkiye’nin önemli şehirleri arasındaki yerini korumaktadır.

İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ

📌 Adana’da İşyeri Sayısı ve Zorunlu İstihdamın Gelişimi (2009–2026)

📊 İşyeri Sayısındaki Gelişim
SGK verilerine göre Adana’daki kayıtlı işyeri sayısı 2009'da 26.589 iken 2019'da 41.767'ye, 2024'te 49.184'e yükselmiştir. Nisan 2026 itibarıyla 49.674 işyerine ulaşan Adana’da işyeri sayısı 2009'dan bu yana %87 artmıştır.

👷 Zorunlu 4(a) Sigortalı İstihdamındaki Gelişim
Adana’da zorunlu 4(a) kapsamında çalışan sayısı 2009'da 191.875 iken 2019'da 301.270'e, 2023'te 356.623'e ulaşmıştır. Nisan 2026 itibarıyla 345.974 sigortalı çalışanla Adana Türkiye’de 9. sıradadır; kayıtlı istihdam 2009'dan bu yana %80 artmıştır. Sigortalı çalışanların %33'ü (113.930 kişi) kadındır.

📈 Ülke Geneli İçindeki Payı
Adana’nın Türkiye’deki toplam işyerleri içindeki payı 2013'te %2,34 iken Nisan 2026'da %2,14'tür. Zorunlu 4(a) istihdamındaki payı ise 2013'te %2,21, 2023'te %2,17 iken Nisan 2026'da %2,03'e gerilemiştir. Bu tablo, Adana’nın istihdam kapasitesini koruduğunu, ancak daha hızlı büyüyen illerin öne çıktığını göstermektedir.

Adana, hem işyeri sayısı hem de sigortalı istihdam açısından bölgesinin en önemli üretim ve istihdam merkezlerinden biridir. İmalat sanayi, 89.861 sigortalıyla ildeki kayıtlı istihdamın %25,7'sini oluşturmaktadır (2025). Kendi hesabına çalışanlar ve kamu görevlileriyle birlikte sosyal güvenlik kapsamındaki aktif çalışan sayısı 574.827'dir (Mayıs 2026).

🔍 Yeni organize sanayi ve endüstri bölgeleriyle Adana, hem işveren sayısını hem de sigortalı istihdamını artırma potansiyeline sahiptir. Yumurtalık–Ceyhan aksında 2040'a kadar öngörülen 183 bin ilave istihdam, bu potansiyelin en somut göstergesidir.

🔄 Göç:

Adana 2025'te 49.680 kişi göç aldı, 55.959 kişi göç verdi. Net göç −6.279 kişi (binde −2,74).

Adana, doğudan batıya iç göçte “ilk durak” olarak anılıyor.

Geçici koruma kapsamındaki nüfus Ekim 2024'ten bu yana yaklaşık 45 bin azaldı ve Temmuz 2026'da 171.801'e indi.

🎓 Eğitim ve nitelikli işgücü:

113 mesleki ve teknik lisede 57.642 öğrenci okuyor.

İki üniversitede yaklaşık 60 bin öğrenci ve 2.750 akademisyen var.

Lise ve dengi okul mezunlarının oranı %24,3; Türkiye ortalaması %24,2.

 

🏭 Sektörlere göre istihdam: En çok istihdam sağlayan imalat kolları tekstil (13.434), gıda (13.171), hazır giyim (8.994), kimya (7.892) ve metal ürünler (7.804).

🏢 İşyeri büyüklüğü:

İşyerlerinin %88,5'i 1-9 kişi çalıştıran mikro işletme.

250'den fazla çalışanı olan 124 işyeri var.

1.000'den fazla çalışanı olan 10 işletmede 16.294 kişi çalışıyor; Adana bu alanda Türkiye’de 14. sırada.

🛡️ Çalışma biçimine göre dağılım (Mayıs 2026): 574.827 aktif sigortalının 403.866'sı ücretli (4/a), 79.336'sı kendi hesabına (4/b), 91.625'i kamu görevlisi (4/c).

🗺️ İlçe nüfusları: Seyhan 786.931 kişiyle Türkiye’nin en kalabalık 8. ilçesi.